Rospuda przepływa przez Pojezierze Suwalskie i północno-zachodnią część Puszczy Augustowskiej. W górnym biegu jest rzeką o charakterze przypominającym górski, po wpłynięciu do puszczy zmienia charakter na nizinny.

Swoje źródła rzeka ma na wzniesieniach znajdujących nieopodal Puszczy Rominckiej: Jastrzębiej (230 m n.p.m.), Przejmowej (213 m n.p.m.) i Lisiej Górze (259 m n.p.m.). Na swojej drodze przepływa przez 9 jezior rynnowych: Rospudę Filipowską, Kamienne, Długie, Garbaś, Głębokie, Sumowo, Okrągłe, Bolesty i Rospudę Augustowską. W tym ostatnim kończy swój bieg.

Rospuda płynie przez lasy i łąki, tworząc wąską dolinę o wysokich brzegach. Po wpłynięciu w Puszczę Augustowską staje się spokojną rzeką, a jej dolina jest podmokła i zarośnięta trzciną. Przepływa przez dwa niezwykłe miejsca. Są to puszczańskie uroczyska - Święte Miejsce i Młyńsko. Na tym odcinku znajduje się tzw. Dolina Rospudy, o której stało się głośno za sprawą budowy obwodnicy augustowskiej.

Brzegi doliny rzeki ozdobione jarami należą do niezwykle malowniczych. Powoduje to, iż spływ Rospudą zaliczany jest do najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce.

Dolina Rospudy posiada torfowiskowy charakter. Występują tu torfowiska niskie, wysokie i przejściowe. Najcenniejsze są te ostatnie, które utrzymują stały poziom wody i dzięki temu nie zarastają krzewami ani drzewami. Teren ten został objęty ochroną ze względu na występowanie niezwykle rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Jest wśród nich miodokwiat krzyżowy, storczyk krwisty, rosiczka. Żyje tu wiele gatunków ważek m.in. łątka zielona, zalotka białoczelna. Gniazduje wiele ptaków: trzmielojad, orlik krzykliwy, zimorodek, żuraw.


Źródła:

• I. i W. Baturowie, "Po ziemi Augustowskiej"
• Wikipedia