| Krasnymborem
nazywano część Puszczy Grodzieńskiej, którą po 1492 roku jako "ziemię
podłaźną" nadał wielki książę Aleksander Jagiellończyk leśniczemu
Koledzie, a w 1506 podskarbiemu litewskiemu - Bohdanowi Chreptowiczowi.
Nazwa ta przeszła na dobra, a później na ośrodek zarządzania.
Początkowo znajdował się tu dwór myśliwski,
ale podczas kolonizacji 1585-1598 Adam Chreptowicz założył folwark
i wieś dla jego obsługi wraz z dworem pod nazwą Przekop. Chreptowiczowie
wytyczyli trójkatny rynek i od XVII wieku odbywały się tu jarmarki
trzy razy do roku. Sprowadzono również do osady Bazylianów, dla
których wybudowano cerkiew. W miejscu obecnej plebanii stał ich
klasztor, który w latach sześćdziesiatych XVII wieku zajęli bernardyni,
a w 1684 dominikanie. Ci ostatni po konflikcie z hr. Karolem Brzostowskim
w 1825 r. zostali zmuszeni do opuszczenia jego dóbr.
Budowla kościoła - obecnie kościół pod
wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny - jest najstarszym
obiektem sakralnym na Suwalszczyźnie. Stanowi oryginalne połączenie
renesansu z późnym gotykiem, nawiązując jednoczesnie do średniowiecznego
budownictwa prawosławnego. Założony na planie krzyża greckiego,
zaokrąglonego na końcach w kształt trójliścia. Najcenniejszym elementem
wyposażenia kościoła jest olejny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem,
słynący łaskami. Pochodzi co najmniej z połowy XVII wieku i według
legendy nie daje się kopiować.
Interesujące zabytki także można znaleźć
na cmentarzu. Są to odlewy z Huty Sztabińskiej. Kilka z nich wystawiono
jako nagrobki emerytom Instytucji Rolniczo-Przemysłowej Sztabin.
Najokazalszy ma formę neogotyckiej kapliczki, poświęconej Wiktorii
Wierzbickiej-Rymaszewskiej, wykonany własnoręcznie przez hrabiego
Brzostowskiego.
|
