| Puńsk był wymieniany
już jako miasto na szlaku wiodącym z Merecza do Wiżajn już w 1612
roku. Początek dla miasteczka dał leśniczy Stanisław Zaliwski w
1597 roku, fundując kościół parafialny i zezwalając na targi. W
1647 roku król Władysław IV nadał mu prawa magdeburskie z zezwoleniem
na targi. Przydzielił również 60 włók ziemi. Miasteczko jednak słabo
się rozwijało. Dotknęły je liczne zniszczenia w czasie "potopu
szwedzkiego". W 1800 roku liczyło 583 mieszkańców i niemal
tyle samo 20 lat później. Posiadało około 80 domów. Ponieważ następne
dziesięciolecia nie przynosiły poprawy - nie było targów i jarmarków-
mieszczanie postanowili zrzec się praw miejskich (1852 rok).
Obecnie Puńsk jest siedzibą gminy, zamieszkałą
w 80 procentach przez autochtonicznią ludność narodowości litewskiej.
Pielęgnują oni swą kulturę, język oraz tradycję. Także według królewskiego
dokumentu, proboszczem w parafii Puńsk musiała zostać osoba znająca
język litewski. Wspomniana parafia powstała z momentem wystawienia
pierwszego kościoła w 1597 r. Obecna murowana świątynia pod wezwaniem
Wniebowzięcia NMP została ukończona w 1881 r. Budowla ma styl neogotycki
z elementami neoromańskimi.
Puńk jest ważnym ośrodkiem kulturalnym
Litwinów w Polsce. Działają tu aktywnie między innymi Wspólnota
Litwinów w Polsce, Dom Kultury Litewskiej z częścią muzealną, Liceum
Ogólnokształcące z litewskim językiem wykładowym oraz kilka zespołów
ludowych. Ukazuje się także dwutygodnik "AUSRA" - "JUTRZENKA"
|
