SMOLANY

Pierwsza wzmianka o Smolanach pochodzi z 1746 roku i mówi o folwarku i znacznych dobrach prywatnych rodziny Kotarskich. Od nich nabył je Michał Habermann w pierwszej połowie XIX wieku. Założył wówczas osadę - na miejscu zabudowań folwarcznych - do której sprowadził kolonistów i rzemieślników z Mazur, a także Żydów. Miał plany założenia w tym miejscu osady fabrycznej, a nawet miasteczka. Temu celowi miała służyć fundacja klasztoru reformatów, którą ustanowił w 1839 roku. Nieco wcześniej Habermann zbudował ewangelicki dom modlitwy i bożnicę dla Żydów. W1839 roku wystawił reformatorom murowany kościół, a w jego otoczeniu wzniósł budynki klasztorne.

Po 1851 roku Smolany stały się znów wsią. Klasztor w 1873 skasowano, kościół zaś pod wezwaniem św. Izydora - podniesiono do rangi parafii. Parafię tę w latach 1975-1995 prowadzili zakonnicy ze Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.

Informacje zaczerpnięto z :

• S.Maciejewski "Po ziemi Suwalskiej"
• S.Maciejewski "Szlakami Północnej Suwalszczyzny"
• I.W. Baturowie "Po ziemi Augustowskiej"
• W.Batura "Szlakami Południowej Suwalszczyzny"
• J.Bacewicz "Podstawy wiedzy regionalnej ziemia suwalska"