Artykuł został napisany przez Marzenę Sokołowską w oparciu
o:
Filipowicz Z. "Suwalszczyzna" Krajowa Agencja Wydawnicza
Warszawa 1980.
Suwalszczyzna
NAJWAŻNIEJSZE MIASTA SUWALSZYZNY
Pośród sielskiego krajobrazu
Suwalszczyzny rozrzucone są pojedyncze zagrody, przysiółki,
wioski i miasteczka. Cały rejon posiada tylko trzy miasta
powiatowe: Augustów, Sejny i Suwałki.
Najstarszym z tej trójki jest Augustów.
Położony wśród lasów Puszczy Augustowskiej, nad trzema jeziorami
oblegany jest przez niemal cały rok. Przyjeżdżają tu turyści
- wodniacy z całymi rodzinami i przyjaciółmi, kuracjusze leczący
choroby układu krążenia i narządów ruchu. Świetnie nadaje
się na bazę wypadową kajakowych spływów i do zwiedzania okolicy.
Z miasta wychodzi sześć znakowanych szlaków pieszych i rowerowych.
Augustów jest miastem królewskim, o bogatej
historii. Założył je król Zygmunt August, nadając miastu prawa
miejskie w 1557 r. W kolejnych wiekach Augustów dzielił los
Polski. Okresy rozkwitu przeplatały się z latami wojen i upadków.
Stały rozwój miasta rozpoczął się wraz z budową Kanału Augustowskiego.
Ta nowa droga wodna z Królestwa Polskiego do Bałtyku wybudowana
w latach 1824 - 1839, miała na celu ominięcie kontrolowanego
przez Prusaków ujścia Wisły. Projektantem i budowniczym tego
dzieła sztuki inżynieryjno - technicznej był młody podpułkownik
Ignacy Prądzyński, późniejszy bohater powstania listopadowego.
Kanał ma 102 km długości i 18 śluz komorowych (14 na terenie
Polski i 4 na Białorusi). Nadal świetnie funkcjonuje. Toteż
będąc w Augustowie należy przede wszystkim złożyć wizytę w
Muzeum Kanału Augustowskiego, a potem obejrzeć śluzy, które
pozwalają pokonać nawet 55 metrową różnicę wysokości. Wrota
śluz otwierane są ręcznie jak przed 150 laty.
Będąc w Augustowie warto złożyć wizytę w
sanktuarium maryjnym w Studzienicznej (7 km od Augustowa).
Jest tu drewniany kościół z 1847 r. z żyrandolami z rogów
jelenich. Na brzegu jeziora na wyspie Grądzik w pobliżu drewnianej
kaplicy stoi pomnik Jana Pawła II, który odwiedził to miejsce
w 1999 roku.
Największym zaś miastem Suwalszczyzny są
Suwałki. Trudno je ominąć, choćby ze względu na fakt, że zbiega
się tu wiele szlaków turystycznych. To najmłodsze i największe
miasto regionu, leży w zakolu Czarnej Hańczy. Zaledwie kilka
kilometrów dzieli je od jezior i lasów. Gdy będziemy w mieście
to warto przejść się ulicą Kościuszki i przyległymi do niej
uliczkami. Większość usytuowanych tu kamieniczek ma XIX wieczną
proweniencję. Z miastem były związane znane postacie. Na ul.
Zielonej pod nr 16 dorastał Alfred Wierusz - Kowalski, wybitny
malarz - jego prace można oglądać w Muzeum Okręgowym. Po przeciwnej
stronie ulicy pod nr 31 stoi dom, w którym urodziła się Maria
Konopnicka, obecnie czynna jest tu wystawa biograficzno -
literacka. W Suwałkach mieszkała rodzina Czesława Miłosza.
Wart zwiedzenia jest klasycystyczny kościół parafialny projektu
H. Marconiego, neoklasycystyczny ratusz z poł. XIX w., gimnazjum
męskie ( 1845r.) w/g projektu A.Corazziego oraz zabytek architektury
przemysłowej z 1888 r. browar funkcjonujący do dziś.
Jak Suwałki wyrosły kiedyś na miasto
dzięki rozkwitowi fortuny kamedulskiej, tak Sejny rozwój swój
zawdzięczają klasztorowi dominikanów. Leżą nad rzeką Marychą,
otoczone jeziorami. Od granicy z Litwą dzieli je tylko 12
km. Nad miastem góruje biała bazylika w stylu baroku wileńskiego.
W prawej kaplicy znajduje się słynąca cudami figura Madonny.
To jeden z najcenniejszych zabytków Suwalszczyzny. Dumne są
też Sejny z Białej Synagogi, pamiątce po dawnej gminie żydowskiej.
W domu talmudycznym ma obecnie siedzibę litewski Ośrodek "Pogranicze".
W Sejnach podobnie jak w Puńsku często słyszy się na ulicach
język litewski. Obok bazyliki stoi pomnik Antanasa Baranauskasa,
biskupa a zarazem pisarza zasłużonego dla litewskiej kultury.
Żegnając się z zabytkami dobrze wpaść do restauracji Skarpa
na kołduny w sosie czosnkowym lub pyszne bliny litewskie.
Na deser polecam wyśmienity sękacz. To świetne miejsce, aby
posilić się.
|
