|  Raczki
- kiedyś miasto, dziś duża wieś gminna z zachowanym charakterem
miasteczka. Usytuowana jest na zachodnim brzegu rzeki Rospuda, przy
historycznym trakcie handlowym z Grodna do Prus.
Wieś powstała około połowy XVI w. i nosiła
nazwę Dowspuda Raczkowska. Należała do Stanisława Raczkowicza, który
wywodził się z rodu Raczki Tabutowicza (potomka nobilów jaćwieskich),
który między 1432 a 1440 rokiem otrzymał rzekę Rospudę i osiem jezior
od wielkiego księcia Zygmunta Kiejstutowicza.
Jako miasto Raczki wspomniane zostały w
dokumencie z 1558 r.
Przywileje handlowe otrzymało od Jana III Sobieskiego w 1682, zaś
prawa miejsckie od Augusta III w 1703 roku. W 1748 roku dobra Raczki
nabyli Pacowie, właściciele pobliskiej Dowspudy. Raczki stały się
wówczas głównym ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym. Pac rozbudował
miasto, wystawił kościół i różne zakłady przemysłowe m.in. garbarnię,
serowalnię, manufakturę serwet i obrusów, bielarnie płótna, a także
pierwszą w regionie wytwórnię maszyn rolniczych (sieczkarnie, kieraty).
Sprowadzony z włoch przez Michała
Paca architekt Henryk Marconi uregulował miasto, powiększył
znacznie rynek, na którego środku postawił ogromny zajazd (dziś
już nie istnieje).
Z powodu udziału Michała Paca w powstaniu
listopadowym władze rosyjskie dokonały konfliskaty jego dóbr. Spowodowało
to na upadek miasta. W roku 1867 odebrano Raczkom prawa miejskie.
Był to jednak wciąż żywy punkt handlu z Prusami i przemytu. W czasie
II wojny światowej miejscowość została znacznie zniszczona z powodu
lini frontu przebiegającej na rzece Rospudzie.
Do dziś w Raczkach zachowało się kilkanaście
zabytkowych domów drewnianych i murowanych z XIX wieku, a także
budynek dawnej manufaktury pacowskiej z czerwonej cegły. Zachował
się także układ przestrzenno - urbanistyczny z dawnych lat.
Cennym zabytkiem jest również klasycystyczny
kościół murowany pod wezwaniem Przenajświętszej Trójcy, budowany
w latach 1767-1811.
Dwa kilometry od centum Raczek znajdują
się ruiny pałacu Paca w Dowspudzie. |
