LATA 1920-1939
Suwalszczyzna
w okresie międzywojennym to zacofany gospodarczo i społecznie
skrawek Polski, tzw. Polska"B". Jedynym liczącym
się bogactwem było drzewo Puszczy Augustowskiej, uzyskiwane
przez dwa duże państwowe tartaki - w Augustowie na Lipowcu
i Płocicznie nad Wigrami, oraz kilka pomniejszych - prywatnych.
Drzewo w postaci desek i bali eksportowano do 9 krajów - miedzy
innymi Anglii i Belgii, a nawet Afryki i Australii. Znaczne
korzyści przynosiło również rybołówstwo jeziorowe, a także
eksport raków i dziczyzny. Ludność czerpała zyski ze sprzedaży
jagód, grzybów oraz orzechów. Większych majątków nie było
na Suwalszczyźnie wiele.
Przemysł
i rzemiosło tworzyły: 1 browar, 28 mleczarni, 13 masarni,
36 piekarni, 4 fabryczki cukru, 1 wytwórnia win, 4 olejarnie,
25 młynów, 7 cegielni, 2 tartaki, 3 garbarnie.
W latach dwudziestych
rozpoczęto popularyzować jeszcze jedno bogactwo Suwalszczyzny
- jej walory turystyczno - wypoczynkowe. Powstały bazy wypoczynkowe
wielu organizacji, m.in. Związku Nauczycielstwa Polskiego,
ZHP. Działało także Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. W 1920
r. została utworzona nad Wigrami naukowa Stacja Hydrobiologiczna,
którą kierował Alfred Lityński.
LATA 1939-1944
Zmiany
przyniósł wybuch II wojny światowej. Najpierw Suwalszczyzna
stała się miejscem wpływów radzieckich (po opuszczeniu jej
przez wojsko polskie, które wycofało się za linię Narwi).
Po 20 września 1939 r. Armia Czerwona wkroczyła do Suwałk.
Niemcy jednak domagali się od Rosjan powiatu suwalskiego dla
siebie, podając jako powód roszczeń jej walory przyrodnicze.
Podpisany w Moskwie układ radziecko-niemiecki o "Przyjaznych
granicach" zawierał załącznik,w którym Stalin czynił
prezent Ribbentropowi, oddając Suwlaszczyznę Niemcom. Zajęli
oni Suwałki 12 października 1939 r. Rządy hitlerowskie nie
różniły się od tych sprawowanych na innych okupowanych ziemiach
Polskich. Polegały na sianiu terroru wobec ludności cywilnej,
wywozie do obozów koncentracyjnych i roboty przymusowe w głąb
Rzeszy oraz na eksterminacji Żydów i inteligencji polskiej.
Wtedy to zaczęły
się organizować grupy konspiracyjne. Pierwsza powstała w Suwałkach
już w październiku 1939 r. z inicjatywy byłego kap. Stanisława
Bielickiego i przyjęła nazwę Tymczasowej Rady Ziemi Suwalskiej.
Wiosną 1940 r. zaczęły działać trzy inne grupy konspiracyjne:"Burza",
"Sęp " i "Profesor". Poprzez inwigilację
grupy te uległy przetrzebieniu. Nastąpiły aresztowania i wyroki
skazujące na śmierć. Wielu wywieziono do obozów koncentracyjnych.
Armia Krajowa prowadziła na Suwalszczyźnie walkę od 1942 r.
Działały tu oddziały "Żwirki", "Romana",
"Leśniczego", "Konwy", "Orkana",
"Jastrzębia", "Żytniewskiego". Oddziały
te do pażdziernika 1944 roku przeprowadziły 116 akcji zbrojnych,
potyczek i bitew. Po paździeniku 1944 r. gdy Armia Czerwona
wyzwoliła Suwalszczyznę nastąpił czas władzy ludowej.
w górę
OKRES PRL
Po
II wojnie światowej, w czasie PRL Suwalszczyzna znalazła się
w województwie białostockim. W wyniku reformy rolnej z 1946
r. około 500 rodzin chłopskich z powiatów suwalskiego i augustowskiego
otrzymało ziemię z rozparcelowanych majątków ziemskich.
Jednak
zdecydowane ożywienie gospodarcze nastąpiło na tych terenach
w zasadzie dopiero w w latach siedemdziesiątych, gdy powstały
zakłady "Kolbet", "FaDom", Suwalska Fabryka
Mebli, Zakłady Drobiarskie oraz Spółdzielnia Mleczarska "Sudowia".
W 1975 r. powstało województwo suwalskie
z siedzibą w Suwałkach.
w górę
WSPÓŁCZESNOŚĆ
W
roku 1998 r. przywrócono powiaty, a Suwalszczyznę włączono
do województwa podlaskiego. Natomiast rok wcześniej - jeszcze
za czasów województwa suwalskiego - powołano do życia Euroregion
Niemen - ponadpaństwową strukturę mającą na celu stworzenie
współpracy gospodarczej pomiędzy regionami sąsiadujących ze
sobą czterech państw: Suwalszczyzny, powiatów Alytus i Mariampol
(Litwa), okręgu kaliningradzkiego (Rosja) i województwa grodzieńskiego
(Białoruś).
w górę
[1]
[2] [3]
Źródła:
- J.Bacewicz, Podstawy wiedzy regionalnej.
Ziemia suwalska , Wydawnictwo "Siew", Słobódka
2002
- K. i T. Krzywiccy, Suwalszczyzna Zaniemenie
Przewodnik, Agencja DT, Białystok 1999
- S.Maciejewski, Po ziemi suwalskiej Przewodnik
Turystyczny, Wydanie drugie, Wydawnictwo Hańcza, Suwałki
1998
|